Thuật ngữ AI cần biết

Nắm ý chính, đọc ví dụ trong MDX gốc, rồi đánh dấu hoàn thành khi bạn đã sẵn sàng tiếp tục lộ trình AI Căn Bản.

Description

Bài học này tổng hợp các thuật ngữ AI quan trọng nhất cho người mới. Bạn không cần học thuộc như từ điển; mục tiêu là hiểu đủ để đọc hướng dẫn, dùng công cụ AI và tiếp tục các cấp học sau mà không bị rối.

Learning objectives

Sau bài học, bạn có thể:

Giải thích các thuật ngữ phổ biến như AI, machine learning, deep learning, generative AI, LLM và prompt.
Nhận ra thuật ngữ nào liên quan đến công nghệ, thuật ngữ nào liên quan đến cách sử dụng.
Dùng một bảng thuật ngữ cá nhân để học AI có hệ thống hơn.
Viết một câu lệnh rõ ràng bằng tiếng Việt để hỏi AI về thuật ngữ mới.

Estimated duration

25 phút

Lesson content

Khi mới học AI, bạn có thể gặp rất nhiều từ mới. Đừng lo: nhiều thuật ngữ chỉ là cách gọi khác nhau cho các lớp ý tưởng có liên quan.

Một bản đồ đơn giản:

AI (trí tuệ nhân tạo): tên gọi chung cho hệ thống máy tính làm việc giống cần trí thông minh.
Machine learning (học máy): cách máy học từ dữ liệu thay vì chỉ làm theo từng luật viết tay.
Deep learning (học sâu): một nhánh của học máy dùng mạng nơ-ron nhiều lớp để học mẫu phức tạp.
Generative AI (AI tạo sinh): AI tạo nội dung mới như văn bản, ảnh, âm thanh hoặc mã.
LLM (mô hình ngôn ngữ lớn): AI được huấn luyện trên lượng văn bản lớn để xử lý và tạo ngôn ngữ.
Prompt (câu lệnh): yêu cầu bạn gửi cho AI.
Context (ngữ cảnh): thông tin nền giúp AI hiểu tình huống.
Hallucination (ảo giác AI): câu trả lời nghe hợp lý nhưng sai hoặc không có căn cứ.

Mẹo

Hãy học thuật ngữ theo ví dụ sử dụng, không chỉ học định nghĩa. Nếu bạn dùng được từ đó trong một tình huống thật, bạn đã hiểu tốt hơn nhiều.

Một cách hỏi AI về thuật ngữ mới:

Giải thích thuật ngữ "large language model" cho người mới học AI bằng tiếng Việt. Hãy dùng ví dụ trong công việc văn phòng và nêu 1 hiểu lầm thường gặp.

Examples

Khi nghe “ChatGPT là generative AI”, bạn hiểu đó là công cụ tạo nội dung mới, không chỉ tìm kiếm thông tin.
Khi nghe “LLM có thể hallucinate”, bạn biết cần kiểm tra sự thật trước khi dùng câu trả lời.
Khi học prompting, bạn hiểu prompt là yêu cầu đầu vào, còn context là phần bối cảnh giúp yêu cầu rõ hơn.

Ví dụ một prompt rõ ràng để ghi nhớ thuật ngữ prompt:

Bạn là trợ lý viết email. Hãy viết một email lịch sự bằng tiếng Việt để xin nghỉ phép 2 ngày, giọng văn thân thiện, dài khoảng 4 câu.

Key takeaways

AI là khái niệm lớn; học máy, học sâu, AI tạo sinh và LLM là các phần cụ thể hơn.
Prompt và context liên quan trực tiếp đến cách bạn dùng AI hằng ngày.
Hallucination là rủi ro quan trọng: AI có thể sai dù trả lời rất tự tin.
Một bảng thuật ngữ cá nhân giúp bạn học nhanh mà không bị quá tải.

Exercises

Bài thực hành

Tạo bảng 3 cột trong sổ tay: “Thuật ngữ”, “Giải thích bằng lời của tôi”, “Ví dụ đời thường”. Điền ít nhất 6 thuật ngữ trong bài này.

Tính năng tương tác sắp ra mắt

Gợi ý tự kiểm tra:

Mỗi giải thích có dưới 2 câu không?
Ví dụ có gắn với học tập, công việc hoặc đời sống thật không?
Bạn có đánh dấu thuật ngữ nào vẫn còn mơ hồ để hỏi lại không?

Quiz

Câu hỏi ôn tập

Prompt là gì?
Hallucination trong AI nghĩa là gì?
Vì sao nên học thuật ngữ AI bằng ví dụ thay vì chỉ học thuộc định nghĩa?

Tính năng tương tác sắp ra mắt

Quiz answers

Prompt là câu lệnh, câu hỏi hoặc yêu cầu người dùng gửi cho AI.
Hallucination là khi AI tạo câu trả lời nghe có vẻ đúng nhưng sai, thiếu căn cứ hoặc bịa thông tin.
Vì ví dụ giúp bạn hiểu cách thuật ngữ xuất hiện trong tình huống thật và dễ áp dụng hơn.

Summary

Bạn đã có bộ từ vựng nền tảng để tiếp tục học AI: AI, học máy, học sâu, AI tạo sinh, LLM, prompt, context và hallucination. Từ đây, bạn có thể đọc tài liệu AI tự tin hơn và biết cách hỏi lại khi gặp thuật ngữ mới.

Next lesson

Bạn đã hoàn thành Level 1 — AI Foundations. Bài tiếp theo: Viết prompt tốt hơn — bạn sẽ bắt đầu Level 2 bằng cách dùng AI rõ ràng và thực tế hơn trong nhiệm vụ hằng ngày.